Συμπόσιο του ΥΠΕΚΑ για την αναθεώρηση των Περιφερειακών Πλαισίων Χωροταξικού Σχεδιασμού

Αθήνα, 12 Νοεμβρίου 2013

 

Βασικά σημεία τοποθέτησης Υπουργού Αναπληρωτή ΠΕΚΑ, Σταύρου Καλαφάτη,

 στο Συμπόσιο του ΥΠΕΚΑ για την αναθεώρηση

των Περιφερειακών Πλαισίων Χωροταξικού Σχεδιασμού

 

 

Ακολουθούν τα βασικά σημεία της τοποθέτησης του Υπουργού Αναπληρωτή ΠΕΚΑ, Σταύρου Καλαφάτη, στο Συμπόσιο που διοργάνωσε το ΥΠΕΚΑ, με θέμα «Η αναθεώρηση των Περιφερειακών Χωροταξικών Σχεδίων ως μοχλός Ανάπτυξης» :

 

 «Είναι πιστεύω κατανοητό από όλους ότι η δουλειά που γίνεται αυτή την περίοδο, οι αλλαγές που κάνουμε τώρα, ο νέος τρόπος που εδραιώνουμε – είναι ριζικός για το πώς θα γίνονται τα πράγματα στη χώρα από εδώ και πέρα. Γιατί είναι σαφές ότι όταν σήμερα μιλάμε για «αξιολόγηση» «αναθεώρηση» ή «επικαιροποίηση», η βαρύτητα και το βάθος των αλλαγών στις οποίες αναφερόμαστε, δεν έχουν καμία σχέση με ότι ίσχυε πριν λίγα χρόνια.

 

 Σε ό,τι αφορά στη Χωροταξία...

Τόσο με τα Περιφερειακά Χωροταξικά που σήμερα θα δούμε τις πρώτες κατευθύνσεις για να περάσουμε στην επόμενη φάση, όσο με το νομοσχέδιο για τη Μεταρρύθμιση στον χωρικό σχεδιασμό, που βρίσκεται στην τελική του φάση, αλλάζουμε τις δυνατότητες της αναπτυξιακής μηχανής της χώρας. Τις αλλάζουμε τελείως. Δίνοντάς της και μεγαλύτερη δύναμη για να αναπτύξει ταχύτητα και τη σωστά οργανωμένη ελευθερία ώστε να επιλέγει δρόμο και να μην μονοδρομείται στο λάθος δρόμο όπως συνέβαινε μέχρι τώρα.

 

 Τι θέλουμεσυνολικά να θεμελιώσουμε...

Ένα ισόρροπο πολυκεντρικό αστικό σύστημα που, εκτός των άλλων, θα θέτει παράλληλα και τις βάσεις για μια νέα σχέση πόλης – υπαίθρου λειτουργώντας ως καταλύτης για μια ουσιαστική στροφή – επιστροφή στην Περιφέρεια. Αναζωογονώντας τομείς που θα ηγηθούν στο νέο παραγωγικό μοντέλο. Αναζωογονώντας περιοχές με αύξηση θέσεων εργασίας και μόνιμου πληθυσμού. Αναζωογονώντας το περιβάλλον από την αειφόρο σύνδεσή του με την καθημερινότητα των ανθρώπων.

 

 Στο ΥΠΕΚΑ δουλεύουμε για να μπουν οι βάσεις για αυτή τη μεγάλη μεταστροφή στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε το δομημένο χώρο. Για τη νέα πολιτική γης μέχρι το 2020.Από επίπεδο γειτονιάς μέχρι το επίπεδο του εθνικού σχεδιασμού. Και με βασικά της γνωρίσματα:

·        να υποστηρίζει συνολικά την ισορροπία ανάμεσα στην ανάπτυξη και στην προστασία του περιβάλλοντος.

·        να έχει βάθος και συνέχεια.

 

 Ήδη αυτή η πολιτική θεμελιώνεται:

·        Με το νέο Νόμο για το Κτηματολόγιο και τους δασικούς χάρτες, που ψήφισε η Βουλή τον Ιούνιο και ήδη υλοποιείται για να τελειώσει το έργο.

·        Με το Νέο Νόμο για την αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης με τον οποίο υλοποιείται μεγάλο μέρος του συνολικού σχεδίου για την πλήρη καταγραφή του δομημένου χώρου.

·        Με το νέο θεσμό της «Τράπεζας Γης» για την διαδικασία μεταφοράς συντελεστή δόμησης, το Π.Δ για την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου και τα όσα προβλέπει ο Νόμος «για την Ενεργειακή Απόδοση των Κτιρίων»,

·        Με τις θεσμικές αλλαγές για την αειφόρο διαχείριση των φυσικών μας πόρων (δασών και υδάτων),

αλλά και όσα επίπεδα ανέφερε λίγο πριν ο κ. Μανιάτης.

 

 Μέρος αυτής είναι η στρατηγική επανατοποθέτηση των Περιφερειακών Πλαισίων Χωροταξικού Σχεδιασμού. Πάντα με βάση:

·        Πρώτον, την κατανομή των πόρων και τη συμπληρωματικότητα με τον εθνικό αναπτυξιακό σχεδιασμό για την Περίοδο 2014 -2020

·        Δεύτερον, τη συμβατότητα με τα Ειδικά Πλαίσια για τις ΑΠΕ, τη Βιομηχανία, τον Τουρισμό και τις Υδατοκαλλιέργειες.

·        Τρίτον, την ανάγκη για σωστή προετοιμασία για τα νέα εξορθολογισμένα και λειτουργικά επίπεδα χωρικού σχεδιασμού που διαμορφώνει η Μεταρρύθμιση την οποία προετοιμάζουμε. 

 

 Η έμφαση δίνεται στην ουσιαστική δυνατότητα των Περιφερειών να φτιάξουν βιώσιμα σχέδια ανάπτυξης. Τώρα τις ενισχύουμε πάρα πολύ. Όλη η ουσία του Χωροταξικού Σχεδιασμού, εκτός από τις γενικές κατευθύνσεις του Εθνικού Επιπέδου, βρίσκεται στην Περιφέρεια. Εκεί και σε επίπεδο τοπικού σχεδιασμού, στη βάση του Καλλικρατικού Δήμου. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω της απλούστευσης και της απλοποίησης των διαδικασιών, που είναι η αλφάβητος για να μην αποθαρρύνονται οι επενδύσεις. Υπό την προϋπόθεση του αυστηρού, σαφούς, αλλά ορθολογικού ελέγχου περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

 

 Γιατί – και το ξέρουμε όλοι – μέχρι σήμερα η Χωροταξία κάθε άλλο παρά αναπτυξιακά λειτουργούσε, αποθαρρύνοντας ακόμη και ήπιες δραστηριότητες πρωτογενούς παραγωγής. Εμείς θέλουμε να λειτουργήσει επιτέλους αειφορικά, καθώς η προστασία του περιβάλλοντος δεν θα έρχεται εκ των υστέρων, αλλά θα είναι ενσωματωμένη εκ των προτέρων στον σχεδιασμό.

 

 Έτσι,.

Σε ό,τι αφορά στην αναθεώρηση και εξειδίκευση των 12 Περιφερειακών Πλαισίων Χωροταξικού Σχεδιασμού…

Στόχος του ΥΠΕΚΑ είναι να μπει η βάση για την ανάδειξη και την αξιοποίηση της κάθε Περιφέρειας σε δύο επίπεδα:

·        στην περαιτέρω εξειδίκευση σε τομείς που έχει συγκριτικό πλεονέκτημα,

·        στην διεύρυνση των προϊόντων και των υπηρεσιών που τελικά μπορεί να προσφέρει στη διεθνή αγορά μέσα από την καινοτομία. Που αυτονόητα προϋποθέτει ισότιμη πρόσβαση σε υποδομές και γνώση.

Ειδικά μάλιστα σε ό,τι αφορά στις επενδύσεις, - και αναφέρομαι στο επείγον του πράγματος, στην επενδυτική δραστηριότητα που χρειαζόμαστε τώρα- η φάση που ολοκληρώνουμε είναι βήμα για την τόνωσή της.

 

 Δίνουμε προς όλους την ασφάλεια και την βεβαιότητα ότι κινούμαστε προς τη σωστή κατεύθυνση:

·        Αφενόςσε όσους αναλαμβάνουν το ρίσκο του «επιχειρείν» και περιμένουν μια νέα λογική στη διαδικασία χωροθέτησης των εγχειρημάτων τους. Είναι αυτονόητη προϋπόθεση για την αποκέντρωση των επενδυτικών σχεδίων μεγάλης κλίμακας, αλλά και εσωτερική «μετακίνηση» των σχεδίων μικρής και μεσαίας επιχειρηματικότητας.

·        Αφετέρου στις τοπικές κοινωνίες που απαιτούν μια προγραμματισμένη αξιοποίηση των ευκαιριών που παρουσιάζονται, με παράλληλη κατοχύρωση της παραγωγικής εμπειρίας τους, αλλά και της κοινωνικής τους συνοχής. Θέσεις εργασίας και ποιότητα ζωής.

Με δύο λέξεις:

Κατευθύνσεις για τη διαμόρφωση του χώρου για να υπάρχει προτρεπτικό περιβάλλον, οργανωμένο σύστημα κανόνων για αναπτυξιακή διαδικασία που ενισχύει την πρόοδο – άρα τα κοινωνικά δικαιώματα και την προστασία του φυσικού πλούτου.

 

 Η συνεργασία μας, η συνέργεια του κεντρικού κράτους με τους εκπροσώπους των Περιφερειών και των τοπικών κοινωνιών, ο καλά οργανωμένος διάλογος και η διαβούλευση είναι κρίσιμα μεγέθη για τις προοπτικές των αναθεωρημένων Σχεδίων. Τα σχεδιαστικά εργαλεία και οι νέοι θεσμοί ανοίγουν τις δυνατότητες. Όμως, το πόσο γρήγορα θα περάσουμε από την άλλη πλευρά και «θα γυρίσουμε το κλειδί για να πάρει μπροστά η μηχανή», είναι δική μας δουλειά. Ώστε μετά την καταγραφή των αστοχιών που τώρα υπάρχουν να καταλήξουμε σε λύσεις που θα διευκολύνουν:

·        Την ένταξη των περιφερειών σε δίκτυα για να είναι πιο εξωστρεφείς

·        Την ανασυγκρότηση του παραγωγικού ιστού, χωρίς την οποία η διεθνής ανταγωνιστικότητα και η ανάκτηση της εσωτερικής αγοράς δεν μπορεί να γίνει

·        Την διαμόρφωση μιας άλλης αυτοεικόνας που – το πιστεύω- ότι αλλάζει τελείως την κοινωνική στάση υπέρ και της προστασίας του περιβάλλοντος και των πολιτιστικών ιδιαιτεροτήτων.

Όπως κατανοούμε όλοι, η όλη προσπάθεια αναφέρεται σε κάτι ευρύτερο από την σύνδεση της Χωροταξίας με τους οικονομικούς στόχους. Αναφέρεται σε ένα νέο πρότυπο για το χώρο, στον οποίο μπορεί να αναπτυχθεί πρωτότυπη σκέψη και τελικά καινοτομία.»