Πρόσκληση στην εκδήλωση του Κύκλου Ιδεών την Παρασκευή 17.2, στις 18:00,
στην φουαγιέ του Θεάτρου Παλλάς, με θέμα:
στην φουαγιέ του Θεάτρου Παλλάς, με θέμα:
«Εθνικολαϊκιστές Vs. Υπνοβάτες.
Η Ευρώπη και η Ελλάδα στον παγκόσμιο χάρτη του λαϊκισμού»
Τον όρο «εθνικολαϊκισμός» τον εισήγαγε ο Γάλλος φιλόσοφος Pierre - Andre Taguieff στο ομώνυμο βιβλίο του (Le nouveau national-populisme, CNRS Editions, 2012). Στην Ελλάδα κυκλοφορεί την επόμενη χρονιά. (Ο νέος εθνικολαϊκισμός, εκδόσεις Επίκεντρο, 2013). Ο Pierre - Andre Taguieff χρησιμοποιεί τον όρο πρώτη φορά το 1986 για να περιγράψει το γαλλικό Εθνικό Μέτωπο του Le Pen. Πατέρας όμως του όρου είναι ο Ιταλό-αργεντίνος κοινωνιολόγος, Gino Germani το 1978 που περιγράφει τον «εθνικολαϊκιστικό» χαρακτήρα του περονισμού.
Σύμφωνα με τον Taguieff: «Ο εθνικολαϊκισμός εξουδετερώνει τη διαφορά δεξιάς/αριστεράς. Εξουδετερώνεται, επίσης, η διαφορά μεταξύ επαναστατικής και συντηρητικής θέσης [...]. Κάθε λαϊκιστής ηγέτης που απευθύνεται στο λαό διατείνεται ότι του υποδεικνύει τους πραγματικούς του εχθρούς, τους "αποπάνω" (τις άνομες ελίτ), τους τριγύρω ("το σύστημα"), ή τους από αλλού (οι εχθρικοί ξένοι, οι μετανάστες εισβολείς), και κυρίως τους κρυμμένους εχθρούς στο εσωτερικό του εθνικού σώματος - εξού και η συνωμοσιολογική αντίληψη, η οποία εικονίζεται από την μία ή την άλλη "θεωρία συνωμοσίας", που συναντάμε συνήθως στις ομιλίες ή στα κείμενα των λαϊκιστών ηγετών"»
Ο όρος «υπνοβάτες» παραπέμπει στο ομώνυμο ιστορικό βιβλίο του Christopher Clark του 2014 όπου περιγράφει τις καταστάσεις που οδήγησαν στον Α’ ΠΠ και στον περίφημο «σύντομο 20ο αιώνα». Οι «Υπνοβάτες» είναι οι τότε κοινωνίες που αφέθηκαν και οδηγήθηκαν από τις πολιτικές ελίτ στον Μεγάλο Πόλεμο. Όπως γράφει ο συγγραφέας αναφερόμενο στο σήμερα «οι άνθρωποι του 1914 είναι σύγχρονοί μας»
***
Μετά από 2 χρόνια διακυβέρνησης των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ μπορούμε πια με ασφάλεια να μιλήσουμε για την ύπαρξη μιας εθνικολαϊκιστικής κυβέρνησης στην χώρα μας. Μια εθνικολαϊκιστική κυβέρνηση που δεν αποτελείται από δύο κόμματα αλλά είναι σάρκα μία και δρουν συμπληρωματικά. Μοιράζονται τις ίδιες αντιλήψεις και έχουν την ίδια αισθητική.
Αυτό το εθνικολαϊκιστικό μόρφωμα οδηγεί τη χώρα μας στο τρίπτυχο: της οικονομικής καταστροφής, της θεσμικής εκτροπής, της εθνικής ταπείνωσης.
Η δε συζήτηση περί επιστροφής σε ένα δήθεν εθνικό νόμισμα που ανοιγοκλείνει η κυβέρνηση για να διατηρεί την ευχέρεια των κινήσεων καθώς εμφανίζεται ως ο εγγυητής τόσο του ευρώ όσο και της «απελευθέρωσης από αυτό» και της επιστροφής στη δραχμή, με μόνο στόχο τη διατήρηση της εξουσίας, βλάπτει την χώρα ανεπανόρθωτα.
Κι εμείς, η κοινωνία αλλά και οι πολιτικές ηγεσίες παρακολουθούμε ως υπνοβάτεςτο που μας οδηγούν, σε ένα σκηνικό που θυμίζει την περίοδο πριν τον Α’ΠΠ. Αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί.
Όλα αυτά θα τα συζητήσουμε την Παρασκευή 17 Φεβρουαρίου στις 18:00 στο φουαγιέ του θεάτρου Παλλάς.
Στην εκδήλωση εισηγούνται τρεις άνθρωποι που έχουν ασχοληθεί ιδιαίτερα με το φαινόμενο του λαϊκισμού ιδίως στην Ευρώπη και τη Λατινική Αμερική καθώς και με την άνοδο της ακροδεξιάς :
Ανδρέας Πανταζόπουλος, αν. καθηγητής πολιτικής επιστήμης στο ΑΠΘ
Πέτρος Παπασαραντόπουλος, εκδότης, συγγραφέας
Ιάσων Πιπίνης, δημοσιογράφος, συγγραφέας
Παρεμβαίνει ο ηθοποιός & σκηνοθέτης, Βασίλης Παπαβασιλείου
Συντονίζει ο δημοσιογράφος, Ηλίας Κανέλλης
Τη συζήτηση θα κλείσει ο Ευάγγελος Βενιζέλος
***
Λίγα λόγια από τους ομιλητές της εκδήλωσης για το θέμα που θα συζητήσουν
Ανδρέας Πανταζόπουλος
Τίτλος εισήγησης: «Η "ουσία" του εθνικολαϊκισμού.»
Τι είναι εθνικολαϊκισμός και ποιά είναι τα βασικά χαρακτηριστικά του;
Είναι "ύφος" ή και "ιδεολογία"; Τι είναι αυτό που "πείθει" το εν δυνάμει ακροατήριό του, η ψευδεπίγραφη ηθική του ή κάτι άλλο; Μέσα από αυτά τα ερωτήματα θα προσπαθήσουμε να αναδείξουμε την "ουσία", τον πυρήνα του φαινομένου, το οποίο, ιδιαίτερα σήμερα, αποτελεί ένα από τα βασικά πολιτικά προβλήματα τόσο στην Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη όσο και τις ΗΠΑ, αλλά και στην Λατινική Αμερική.
Πέτρος Παπασαραντόπουλος
Τίτλος εισήγησης: «Λαϊκισμός και Εξουσία - Η ελληνική περίπτωση»
Εννοιολόγηση και ορισμός του λαϊκισμού. Μονιστικός και μανιχαϊστικός χαρακτήρας του λαϊκισμού. Σχέση λαού και ελιτ. Ιστορική αναδρομή στις πρακτικές των λαϊκιστικών κομμάτων στην Ευρώπη ως ελάσσονες εταίροι σε κυβερνητικούς συνασπισμούς. Αξιολόγηση επιδόσεων ως μείζων κυβερνητικός εταίρος (Ελλάδα και Ουγγαρία). Στην ελληνική περίπτωση, όσμωση λαϊκισμού, εθνικισμού και μαρξισμού-λενινισμού ως ξενιστή. Εντοπισμός τομέων που η λαϊκιστική εξουσία επεμβαίνει κατά προτεραιότητα. Θεσμικές παρεμβάσεις και ιδεολογικές επιλογές των λαϊκιστών. Πως αντιδρούν οι υπέρμαχοι των φιλελεύθερων δημοκρατιών στη λαϊκιστική επέλαση; Τι είναι η διαδικαστική και τι η μαχόμενη δημοκρατία; Λαϊκιστές και Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ιάσων Πιπίνης
Τίτλος εισήγησης: «Λατινοαμερικάνικος ποπουλισμός: Από τη Βενεζουέλα στην Ελλάδα και στην Ισπανία»
Τι είναι ο λατινοαμερικάνικος ποπουλισμός. Η διαφοροποίηση του από την έννοια του «λαϊκισμού» και του «εθνικολαϊκισμού». Είναι μια ιδεολογία ή μια στρατηγική;
Η εμπειρία της Βενεζουέλας. Πως έφθασε ο λατινοαμερικάνικος ποπουλισμός στην Ελλάδα και στην Ισπανία. Ποια κοινά χαρακτηριστικά εντοπίζουμε και ποια είναι η ιδεολογική συγγένεια που υπάρχει. Ποια είναι η σχέση του λατινοαμερικάνικου ποπουλισμού με τον Τύπο και τους δημοσιογράφους, την αντιπολίτευση και τους δημοκρατικούς θεσμούς. Ποιες είναι οι μέθοδοι που χρησιμοποιούν οι ποπουλιστές για να διατηρηθούν στην εξουσία. Λατινοαμερικάνικος ποπουλισμός και διαφθορά.
Βενεζουέλα: Τι άφησε πίσω της η 17ετής διακυβέρνηση Τσάβες – Μαδούρο. Ειδικότερα στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ελευθερίας του Τύπου και της οικονομίας. Ποιες είναι οι προοπτικές για τη χώρα με το υπάρχον καθεστώς.
