Υπουργού Ανάπτυξης Κωστή Χατζηδάκη ομιλία σε ειδική εκδήλωση για τις εξαγωγές με θέμα: «Οδικός χάρτης Διευκόλυνσης του Εξωτερικού Εμπορίου. Ένας χρόνος μετά. Παρόν και Μέλλον»

18 Μαρτίου, 2014

«Κυρίες και Κύριοι,

Υπάρχουν τρία κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με τις εξαγωγές, τα οποία θέλω σήμερα, να απαντήσω: 

1. 1.       Τι κάναμε ως Κυβέρνηση τους 18 μήνες που προηγήθηκαν;
2. 2.       Σε τι οφείλεται η κόπωση που παρατηρείται στις εξαγωγές;
3. 3.       Τι πρόκειται να κάνουμε για να στηρίξουμε τους εξαγωγείς και να επιστρέψουμε σε τροχιά ανόδου; 

Ξεκινώ, λοιπόν, από το πρώτο.

Τους τελευταίους δεκαοκτώ μήνες, ολοκληρώσαμε σημαντικές πρωτοβουλίες.

Υλοποιήσαμε τους στόχους σύμφωνα με τον προγραμματισμό μας.

Κινηθήκαμε με γνώμονα την απλοποίηση των διαδικασιών: 

Προωθούμε 25 δράσεις που αφορούν τα στάδια της εξαγωγικής διαδικασίας με στόχο τη μείωση του χρόνου για την εξαγωγή κατά 50% και του κόστους κατά 20%.

Συνεργαστήκαμε, γι” αυτό, με τους ίδιους τους εξαγωγείς και τους  ξένους ειδικούς από:

• τις υπηρεσίες του ΟΗΕ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
• τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τελωνείων,
• την Task Force
• και άλλα κράτη-μέλη της Ε.Ε.

Και στις 25 δράσεις, όπως άλλωστε επιβεβαιώνει και η Τρόικα, σε όλες, είμαστε εντός χρονοδιαγράμματος.

Ορισμένες από τις πρωτοβουλίες μας, ήδη παράγουν αποτελέσματα:

1. Υλοποιήσαμε το ηλεκτρονικό τελωνείο για τους εξαγωγείς μέσω του συστήματος ICISNet. Ολοκληρώνονται έτσι οι διαδικασίες, σύντομα και χωρίς επαφή με τη διοίκηση.

2. Απλοποιούμε τις διαδικασίες εξαγωγής σε 7 βασικά προϊόντα: για τη φέτα και το ακτινίδιο έχουμε ήδη αποτελέσματα, δηλαδή έχει ήδη δημιουργηθεί σύγχρονο πλαίσιο διαδικασιών.

Για το παρθένο ελαιόλαδο,  τα καλλυντικά, τις κονσέρβες-κομπόστας ροδάκινου, το προφίλ αλουμινίου οικοδομικών κατασκευών και τους μεταλλικούς σωλήνες, η ανάλυση ολοκληρώνεται ως το τέλος του μήνα.

3. Αναβαθμίζουμετα συστήματα ελέγχου στα τελωνεία, και μέσω συστημάτων ανάλυσης κινδύνου εισάγουμε «έξυπνους» ελέγχους στα αγροτικά προϊόντα -με κριτήριο π.χ. το είδος του εμπορεύματος και το προφίλ του εξαγωγέα.

Καταργούμε έτσι, σύμφωνα με τις κοινοτικές βέλτιστες πρακτικές, ενδιάμεσα στάδια γραφειοκρατίας που επιβάρυναν τον εξαγωγέα.

4. Ενεργοποιήσαμε το σύστημα αυτόματης αποδέσμευσης για τα εμπορεύματα, τα οποία το σύστημα ανάλυσης χαρακτηρίζει ως χαμηλού και μεσαίου κινδύνου,  ώστε πλέον οι διαδικασίες να ολοκληρώνονται σε χρόνο λιγότερο από μια ώρα.

5. Διευρύναμετο ωράριο εξυπηρέτησης στα μεγάλα τελωνεία όπως π.χ. στο αεροδρόμιο Ελ. Βενιζέλος όπου  οι εξαγωγείς εξυπηρετούνται  24 ώρες την ημέρα, 7 ημέρες την εβδομάδα.

6. Ανοίξαμε το επάγγελμα του εκτελωνιστή και υιοθετήσαμε την έμμεση αντιπροσώπευση  στις τελωνειακές διαδικασίες. Ένας εξαγωγέας μπορεί πλέον να εξάγει, κάνοντας μόνος του τις διαδικασίες ή με τη βοήθεια τρίτου προσώπου που εκείνος επιθυμεί, χωρίς την υποχρεωτική διαμεσολάβηση εκτελωνιστή, μειώνοντας έτσι το κόστος.

7. Ενεργοποιήσαμε τον θεσμό του Εγκεκριμένου Οικονομικού Φορέα, ώστε εταιρίες που κάνουν μαζικές εξαγωγές και έχουν κριθεί αξιόπιστες, να επωφελούνται από εξαγωγικές διαδικασίεςfast track. 

Τα μέτρα αυτά αποδίδουν. Αυτό επιβεβαιώνεται τόσο από το εξωτερικό όσο και από τους εξαγωγείς και την αγορά. Χαρακτηριστικά αναφέρω την DHL, την εταιρία ταχυμεταφορών, που με ανακοίνωσή της επισήμανε πως η απλοποίηση των τελωνειακών διαδικασιών, της έδωσε την ευκαιρία να μειώσει τις τιμές της έως και 50% και να μειώσει το χρόνο εκτελωνισμού, κατά μία ημέρα. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τελωνείων πιστοποίησε τις θετικές αλλαγές στις τελωνειακές διαδικασίες, στην πρόσφατη έκθεση αξιολόγησης που έκανε για τη χώρα μας.

Η βελτίωση καταγράφεται και από τον δείκτη της Παγκόσμιας Τράπεζας Trading Across Borders: η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα στην 52^η θέση από την 84^η  θέση που βρισκόταν το 2012. 

Η προσπάθεια συνεχίζεται ώστε η εξαγωγή των ελληνικών προϊόντων να γίνεται συντομότερα καιφθηνότερα. 

Δεν περιοριζόμαστε όμως στην απλοποίηση των διαδικασιών. Στόχος μας είναι να απευθυνθούμε σε περισσότερες αγορές.

Για την προώθηση των εξαγωγών λοιπόν, συστήσαμε τον Ενιαίο Φορέα Εξωστρέφειας, με την επωνυμία “EnterpriseGreece”. Ο ενιαίος φορέας έχει σαφή προστιθέμενη αξία καθώς συνδυάζει τις δράσεις τόσο για την προσέλκυση επενδύσεων όσο και για την προώθηση των εξαγωγών,όπως γίνεται σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, στη Βρετανία, την Αυστρία, την Ολλανδία.

Προφανώς, δεν αρκεί η ίδρυση ενός φορέα για να έχουμε ένα καινούργιο τοπίο στο πεδίο της εξωστρέφειας. Είναι αναγκαία, αλλά όχι ικανή συνθήκη από μόνη της. Είναι αλήθεια ότι στην Ελλάδα δεν έχουμε καλή παράδοση στη δημιουργία αποτελεσματικών κρατικών φορέων. Όμως, έχουμε και φορείς όπως το Αττικό Μετρό που κατασκεύασε με επιτυχία το Μετρό της Αθήνας. Αντίστοιχα λοιπόν οφείλουμε να οικοδομήσουμε έναν ισχυρό φορέα σύμμαχο των Ελλήνων εξαγωγέων. 

Γι αυτό, άλλωστε, συνεργαστήκαμε με την Task Force και αξιοποιήσαμε σε μεγάλο βαθμό την τεχνική βοήθεια που μας προσέφεραν οι Ολλανδοί ειδικοί. Τώρα, μετά την ψήφιση του νόμου, το σημαντικότερο είναι να διαθέτει ο οργανισμός σταθερές και επαγγελματικές βάσεις και να μπει σε πλήρη λειτουργία, ώστε να βελτιωθεί η ελληνική  παρουσία και δικτύωση της επιχειρηματικότητας στο εξωτερικό. Και γι” αυτό θα συνεργαστούμε ξανά με αξιόπιστους διεθνείς οίκους. 

Το διάστημα που προηγήθηκε επίσης, προσπαθήσαμε να αντιμετωπίσουμε την τεράστια έλλειψη ρευστότητας με όσα εργαλεία διαθέτουμε.

Ποια ήταν αυτά; 

1. οι εγγυητικές επιστολές από την ΕΤΕπ: για πρώτη φορά στην ιστορία της Τράπεζας, καλύπτονται οι εγγυητικές επιστολές των εμπορικών τραπεζών προς τις εισαγωγικές και εξαγωγικές επιχειρήσεις, για τις διεθνείς εμπορικές συναλλαγές τους. Το πρόγραμμα έχει ξεκινήσει να λειτουργεί και είμαστε σε επαφή με τις τράπεζες ώστε να το χειρισθούν με μεγαλύτερη θέρμη, ξεπερνώντας τα όποια διαδικαστικά προβλήματα.

2. οι επιδοτήσεις από τοΠρόγραμμα «Εξωστρέφεια-ΕΣΠΑ», με το δεύτερο κύκλο του προγράμματος ύψους 30 εκ. ευρώ

3. το Πρόγραμμα «Εξωστρέφεια-ΟΑΕΠ»: ο Οργανισμός Ασφάλισης Εξαγωγικών Πιστώσεων  προσφέρει πλέον προ-χρηματοδότηση μέχρι 1εκ. ευρώ -από 500.000 ευρώ που ήταν μέχρι πρότινος-  στους εξαγωγείς, οι οποίοι έχουν ασφαλίσει τις εξαγωγές τους σε αυτόν.

4. το Πρόγραμμα «Εξωστρέφεια-ΕΤΕΑΝ», ύψους 140 εκ. ευρώ,  για δάνειαμέχρι 500 χιλ. ευρώμε χαμηλό επιτόκιο, που αφορούν σε επενδυτικά σχέδια και κεφάλαια κίνησης. Μέχρι το τέλος Ιανουαρίου το ύψος των εγκεκριμένων δανείων ήταν ήδη στα 60 εκ. ευρώ και προχωρούσαμε με έντονα αυξητικούς ρυθμούς.

Επίσης, πρέπει να προστεθούν και άλλες δράσεις στήριξης της επιχειρηματικότητας.

Ενδεικτικά αναφέρω : 

• το νέο επενδυτικό νόμο με την ίδρυση της Κεντρικής Αδειοδοτικής Αρχής,
• τις απελευθερώσεις αγορών όπως στα φορτηγά,
• τις απλούστερες υγειονομικές & αγορανομικές διατάξεις και
• την απλοποίηση στο ΕΣΠΑ που έφερε την Ελλάδα στην 4η θέση ως προς τις απορροφήσεις, από την 18^ηθέση. 

Είναι καθήκον μας να βελτιώσουμε το επιχειρηματικό περιβάλλον και να στηρίξουμε τους εξαγωγείς. Δεν υποσχόμαστε θαύματα, αλλά όλους αυτούς τους μήνες λειτουργήσαμε πράγματι με συγκεκριμένο πρόγραμμα και χρονοδιάγραμμα. 

Έρχομαι τώρα στο δεύτερο από τα τρία ερωτήματα που έθεσα στην αρχή. 

Γιατί διαπιστώνεται κόπωση στις εξαγωγές; 

Οι βασικοί λόγοι είναι:

• Ο περιορισμός της ζήτησης, λόγω κρίσης, σε παραδοσιακές αγορές για εμάς, όπως η Ιταλία, η Κύπρος, η Τουρκία ή ακόμη και λόγω γενικότερης αναταραχής, όπως στη Μέση Ανατολή.
• Η στασιμότητα ή ύφεση που πλήττει γενικότερα τις περισσότερες χώρες της ευρωζώνης.
• Τα προβλήματα ρευστότητας στην πραγματική οικονομία, που παρά την όποια σχετική κινητικότητα στο τραπεζικό σύστημα τους τελευταίους μήνες, εξακολουθούν να επιμένουν σε σημαντικό βαθμό.
• Η διακύμανση του ευρώ σε υψηλά επίπεδα.
• Το υψηλό κόστος παραγωγής στην Ελλάδα σε σύγκριση με άλλες αγορές, που οφείλεται σε αρκετούς παράγοντες όπως το ενεργειακό κόστος.
• Επίσης, τα πεπερασμένα όρια της ελληνικής παραγωγικής βάσης. 

Επομένως, έρχομαι στο τρίτο και τελευταίο ερώτημα:

Τι πρόκειται να κάνουμε για να στηρίξουμε τους εξαγωγείς και να μπούμε ξανά σε τροχιά ανόδου; 

Υπάρχουν ζητήματα όπως η κρίση στις παραδοσιακές μας αγορές ή η υψηλή διακύμανση του ευρώ, που βρίσκονται σε απόσταση από τη σφαίρα επιρροής μας. Δεν μπορούμε λοιπόν, να υποσχεθούμε θαύματα για αυτά τα ζητήματα. 

Για τα υπόλοιπα όμως, έχουμε αναπτύξει και αναπτύσσουμε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες: 

1. Ως προς τη ρευστότητα και την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας: 

• Στο νέο ΕΣΠΑ 2014-2020 το πρόγραμμα για την Επιχειρηματικότητα και την Ανταγωνιστικότητα θα λάβει – για πρώτη φορά – τους περισσότερους πόρους σε σχέση με όλα τα άλλα προγράμματα. 

Κατευθύνουμε τα κονδύλια σεβασικούς τομείς της οικονομίας, όπου σύμφωνα με τις μελέτες της Mc Kinsey και του ΙΟΒΕ, θα έχουν το μεγαλύτερο πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα για την εξωστρέφεια, την          ανάπτυξη και την απασχόληση: Τουρισμός, υγεία, αγροτοδιατροφικός τομέας,Τεχνολογία και    Πληροφορική, Περιβάλλον, Ενέργεια, Δημιουργικές βιομηχανίες, logistics και υλικά κατασκευών. 

• Παράλληλα, επεξεργαζόμαστε σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης νέα εργαλεία χρηματοδότησης για τις ΜμΕ, ειδικώς προσαρμοσμένα για τις υπάρχουσες συνθήκες, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και  την ΕΤΕπ.
• Συστήνουμε το Ελληνικό Επενδυτικό Ταμείο το οποίο θα συμβάλλει στην ενίσχυση της ρευστότητας, αξιοποιώντας συμφωνίες όπως αυτές που ήδη έχουν προχωρήσει με την KfW και το Ίδρυμα Ωνάση. 

Ωστόσο, θέλω να τονίσω το εξής: Μετά την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, που ήταν το πρώτο βήμα, το βασικότερο όλων για να αποκαταστηθεί οριστικά η ρευστότητα είναι να ανακτήσουμε την εμπιστοσύνη. 

Γι” αυτό, σημασία έχει εμείς μεν να συνεχίσουμε την πορεία των διαρθρωτικών αλλαγών και μεταρρυθμίσεων. Οι δε εταίροι μας, να εκφράσουν με    τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο την εμπιστοσύνη τους στην προσπάθειά μας, που ούτως ή άλλως αποδίδει και ξεπερνά τις προβλέψεις. Η ψυχολογία μετράει και αυτή είναι που θα κάνει τη διαφορά.

2. Ως προς το ενεργειακό κόστος: το αρμόδιο Υπουργείο ΠΕΚΑ πρόσφατα ανακοίνωσε μια δέσμη μέτρων και πρωτοβουλιών που καλύπτουν τόσο την ηλεκτρική ενέργεια όσο και το φυσικό αέριο και τα οποία σύντομα, πιστεύουμε πως θα έχουν θετικά αποτελέσματα.

3. Προωθούμε αμέσως το ελληνικό σήμα : Μια προσπάθεια που δίνει μια σφραγίδα εμπιστοσύνης στις ελληνικές εξαγωγές.

4. Παράλληλα προωθούμε το νόμο-πλαίσιο και τη δευτερογενή νομοθεσία μαζί με τα συναρμόδια Υπουργεία, ώστε να απλοποιηθούν οι διαδικασίες στην αδειοδότηση και τους ελέγχους των επιχειρήσεων: η αυτοσυμμόρφωση και η πιστοποίηση τρίτου γίνονται ο κανόνας, ενώ οι διαδικασίες π.χ. για την ίδρυση μιας επιχείρησης θα γίνονται ηλεκτρονικώς και συχνά αυθημερόν.

Στέλνουμε και με αυτόν τον τρόπο το μήνυμα πως η Ελλάδα αλλάζει και γίνεται μια χώρα φιλική στην επιχειρηματικότητα, στις επενδύσεις και τις εξαγωγές.

1. Υιοθετούμε σύντομα το νέο Νόμο για την αγορά Logistics, που είναι ένας κλάδος άμεσα συνδεδεμένος με τις εξαγωγές και την εξωστρέφεια.
2. Συνεχίζουμε παράλληλα, την περαιτέρω απλοποίηση των διαδικασιών στις εξαγωγές.

Τι κάνουμε:

• ψηφιοποιούμε τις διαδικασίες και στις εισαγωγές, ώστε να διευκολύνουμε τους εξαγωγείς που προμηθεύονται πρώτες ύλες από το εξωτερικό
• ολοκληρώνουμε την καταγραφή της εθνικής νομοθεσίας και τη σύγκρισή της με τις ευρωπαϊκές ώστε να μεταφέρουμε επιμέρους βέλτιστες πρακτικές εντός του έτους
• προωθούμε, μετά την απλούστευση των διαδικασιών, την υλοποίηση του Single Window, δηλαδή της ηλεκτρονικής πλατφόρμας που θα είναι ένα one-shop-stop για τις εξαγωγές, με τη διασύνδεση και άλλων δημοσίων υπηρεσιών όπως π.χ. του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης. 

Οι διαδικασίες, λοιπόν, θα είναι απλούστερες με διττό τρόπο: πρώτον διότι θα είναι λιγότερες και δεύτερον διότι θα είναι ηλεκτρονικές. Το έργο ξεκινά να υλοποιείται σε λίγους μήνες και η πρώτη φάση θα ολοκληρωθεί έως το Μάρτιο του 2015.  

Κυρίες και Κύριοι, 

Όλο αυτό το διάστημα υλοποιήσαμε πολλές πρωτοβουλίες καθώς είχαμε μιαν άριστη συνεργασία με τους εξαγωγείς και βεβαίως ειδικά με τον ΠΣΕ και  την Πρόεδρο του την κ. Χριστίνα Σακελλαρίδη.Θέλουμε αυτή η συνεργασία να συνεχισθεί ώστε να επιτύχουμε τα καλύτερα αποτελέσματα στο συντομότερο δυνατό χρόνο. 

Η κυβέρνηση υπό τον Αντώνη Σαμαρά, είναι αποφασισμένη να προχωρήσει με ταχύτητα, όλες τις διαρθρωτικές αλλαγές για να γίνει η ελληνική οικονομία πιο ανταγωνιστική, πιο εξωστρεφής, φιλικότερη στις επενδύσεις και την επιχειρηματικότητα. 

Διότι μόνον έτσι θα αντιμετωπίσουμε την ύφεση και την τεράστια ανεργία, που δοκιμάζουν σήμερα τις αντοχές της ελληνικής κοινωνίας. Μόνο έτσι θα δημιουργήσουμε νέο πλούτο και νέες δουλειές για τους Έλληνες και τις Ελληνίδες. 

Με τις σκέψεις αυτές, σας συγχαίρω για την πρωτοβουλία και εύχομαι κάθε επιτυχία στις εργασίες του συνεδρίου σας.

Σας ευχαριστώ».