“Ένωση Πολιτών για το Νερό”

“Ένωση Πολιτών για το Νερό”

Ένωση Κοινωνικών-Συνεταιριστικών Εταιρειών Ύδρευσης – Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ

2 Μαΐου 2013

10 σημεία της Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για την απόκτηση του 51% της ΕΥΑΘ, που κατέθεσε η «Ένωση Πολιτών για το Νερό» στο ΤΑΙΠΕΔ

Σημείο 1 :

Η “Ένωση Πολιτών για το Νερό” (στο εξής “ΈΠΝ”) είναι μια Ένωση Κοινωνικών-Συνεταιριστικών Εταιρειών Ύδρευσης – Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης (“ΚΕΥΑΘ” ή “Ένωση Πολιτών για το Νερό”) με έδρα τη Θεσσαλονίκη, με σκοπό την εξαγορά και τη διαχείριση της ΕΥΑΘ Α.Ε. καθώς και την παροχή νερού στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις με υψηλή ποιότητα, χαμηλές τιμές, προστασία του περιβάλλοντος, δημοκρατική λειτουργία και κοινωνική δικαιοσύνη.
Επίσης την ανάπτυξη νέων δραστηριοτήτων που προβλέπει το Καταστατικό της ΕΥΑΘ Α.Ε., όπως Τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες, υπηρεσίες παραγωγής ενέργειας και παραγωγή οργανικών λιπασμάτων. Σκοπός της “Ένωσης Πολιτών για το Νερό” είναι επίσης η ανάπτυξη δεσμών, δράσεων και θεσμών αλληλεγγύης του Ευρωπαϊκού και διεθνούς κινήματος υπεράσπισης του νερού ως κοινωνικού αγαθού και ανθρώπινου δικαιώματος. Έχει δημιουργηθεί με σκοπό μια χρηματοοικονομικά βιώσιμη, τεχνικά άρτια και κοινωνικά θετική αποκρατικοποίηση του 51% της ΕΥΑΘ Α.Ε. που προσφέρεται προς πώληση από το Ελληνικό Δημόσιο. Η προσφορά μας, στην ουσία η χρηματοοικονομική στρατηγική μας στο σύνολό της, αξιοποιεί την πετυχημένη εμπειρία της μεγαλύτερης και πιο μαζικής συμμετοχής πολιτών στην εξαγορά μετοχών επιχειρήσεων, της British Telecom και της British Gas, με μία ουσιαστική διαφορά υπεροχής : με σκοπό τη μη κερδοσκοπική διαχείριση και λειτουργία της.

Η “Ένωση Πολιτών για το Νερό” είναι δευτεροβάθμια Ένωση Κοινωνικών – Συνεταιριστικών Εταιρειών Ύδρευσης – Αποχέτευσης της Θεσσαλονίκης, συγκροτημένη με βάση το Νόμο 1667/1986, με έδρα στην οδό Βενιζέλου 3, Θεσσαλονίκη. Η Προσωρινή Διοικούσα Επιτροπή αποτελείται από 6 μέλη που εκπροσωπούν τους Συνεταιρισμούς-μέλη της.

Σημείο 2 :

Το πρόγραμμά μας συνοπτικά έχει ως εξής :

Οι πολίτες που επιθυμούν να γίνουν μέλη των πρωτοβάθμιων Συνεταιρισμών Νερού του Δήμου τους, θα είναι σε θέση να το κάνουν με μία απλή αίτησή τους προς αυτούς. Καθώς η βάση των μελών των Συνεταιρισμών θα αυξάνεται θα προστίθενται νέοι συνεταιρισμοί των υδροδοτούμενων Δήμων στην Ένωση.

Τα μέλη θα αγοράζουν συνεταιριστικές μερίδες οι οποίες είναι δύο ειδών. Μία υποχρεωτική μερίδα για να γίνεται κανείς μέλος και μέχρι πέντε προαιρετικές μερίδες εφόσον το μέλος το επιθυμεί. Όσες μερίδες κι αν διαθέτει ένα μέλος, διαθέτει μία μόνο ψήφο στη Γενική Συνέλευση.

Στους πιο σημαντικούς ΕΚΕ του κόσμου και ταμεία μικροδανείων, θα επιτραπεί να παρέχουν μικροδάνεια, χρηματοδοτώντας οποιαδήποτε υποψήφια μέλη ώστε να έχουν ίσες ευκαιρίες συμμετοχής στους συνεταιρισμούς, ανεξαρτήτως της οικονομικής τους κατάστασης.

Οι ΕΚΕ θα κατευθύνουν τη χρηματοδότηση στα μέλη των συνεταιρισμών και όχι στους συνεταιρισμούς ή την Ένωση Πολιτών για το Νερό. Κατά αυτόν τον τρόπο η ”ΕΠΝ” για το Νερό και οι συνεταιρισμοί θα είναι πλήρως απαλλαγμένοι από δανεισμό καθόλη τη διάρκεια της διαδικασίας.

Σχεδιάζουμε να αξιοποιήσουμε έναν σημαντικό πάροχο πιστωτικών τραπεζικών υπηρεσιών, τη US Bank NA, σε δημοτικούς οργανισμούς Ύδρευσης – Αποχέτευσης.

Με αρχή την ημερομηνία διακανονισμού της συναλλαγής με το ΤΑΙΠΕΔ, η Ένωση Πολιτών για το Νερό θα αξιοποιήσει και άλλες μεθόδους για τη διανομή των μερίδων. Αυτές οι μέθοδοι μπορεί να περιλαμβάνουν τη διανομή μερίδων σε χρονικές περιόδους που μπορεί να εκτείνονται σε δέκα η περισσότερα χρόνια σε διάρκεια.

Προτείνουμε ένα πρόγραμμα αποκρατικοποίησης με αποδεδειγμένη επιτυχία

Στην ουσία αξιοποιούμε την εμπειρία των πιο μεγάλων προγραμμάτων αποκρατικοποίησης στην σύγχρονη ιστορία : της British Telecom και British Gas, με βασική διαφορά υπεροχής στα εξής :

το μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα της Ένωσης Πολιτών για το Νερό,

τη δημοκρατική λειτουργία, σε πλαίσιο άμεσης και αντιπροσωπευτικής συμμετοχής στις αποφάσεις και τη διαχείριση των πολιτών-καταναλωτών και των εργαζομένων, σε μια περίοδο όπου η δημοκρατία στην Ελλάδα που τη γέννησε δοκιμάζεται,

την κοινωνική δικαιοσύνη, σε μια δύσκολη περίοδο όπου οι Έλληνες πολίτες δοκιμάζονται σκληρά σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο,

το σεβασμό στο περιβάλλον και ιδιαίτερα στο κρίσιμο ζήτημα διαχείρισης του σπάνιου πόρου του νερού, αλλά και του ευαίσθητου οικοσυστήματος του Θερμαϊκού Κόλπου, σε μια εποχή που η οικονομική κρίση και η βαθιά ύφεση, απειλούν άμεσα την προστασία του περιβάλλοντος και εξασθενούν δραματικά τις προσπάθειες αντιμετώπισης του κινδύνου της κλιματικής αλλαγής.

Σημείο 3 :

Το πρόγραμμά μας απαντάει θετικά στις ανησυχίες που αφορούν στην αποκρατικοποίηση της ΕΥΑΘ Α.Ε.

1. Ξένη Ιδιοκτησία

Σοβαρή ανησυχία είναι ότι η πώληση ζωτικών υποδομών όπως η ύδρευση-αποχέτευση  σε ξένα συμφέροντα θα οδηγήσει σε τρόπους διαχείρισης που θα επιβαρύνουν σοβαρά την τοπική κοινωνία και το περιβάλλον. Παρόλο που η σύμβαση θα προβλέπει έλεγχο των τιμών, της ποιότητας του νερού και των επενδύσεων μέσω της ρυθμιστικής αρχής, η παγκόσμια εμειρία έχει αποδείξει ότι ακόμη και οι πιο καλά οργανωμένες ρυθμιστικές αρχές, όπως των ΗΠΑ και του Η.Β. δεν είναι σε θέση να εξασφαλίσουν όσα υπαγορεύει ο ρόλος που τους έχει ανατεθεί. Ενδεικτικά παραδείγματα αποτελούν το Παρίσι, το Βερολίνο, το Λονδίνο και πολλές άλλες πόλεις της Ευρώπης, των ΗΠΑ, του Καναδά, του κόσμου ολόκληρου.

2. Δέσμευση προς την τοπική κοινωνία

Η δεύτερη ανησυχία είναι για τον τρόπο της διαχείρισης μετά την πώληση. Αν οι καταναλωτές και οι εργαζόμενοι ελέγχουν τις αποφάσεις, θα θέτουν τους επιχειρησιακούς στόχους και θα ελέγχουν τα αποτελέσματα της διαχείρισης σε ότι αφορά στις τιμές, την ποιότητα, στην προστασία του περιβάλλοντος, τη διάθεση των κερδών κλπ.

3. Αξία για την Ελλάδα και τους Έλληνες

Η τρίτη ανησυχία είναι ότι η παρούσα αξία του 51% μπορεί να είναι πολύ χαμηλή. Είναι λογική ανησυχία καθώς η χρηματοπιστωτική κρίση στη νότια Ευρώπη (περιλαμβανομένων των σεισμικών δονήσεων στην Κύπρο) έχει συμπιέσει τις τιμές της αγοράς. Όμως η γενική κατάσταση των αγορών θα αποτελεί αντικείμενο λιγότερης ανησυχίας αν οι ωφελούμενοι μιας μελοντικής αύξησης της αξίας της εταιρείας είναι οι Έλληνες πολίτες ως κάτοχοί της, πελάτες και εργαζόμενοι ταυτόχρονα. Έτσι τα όποια κέρδη από την μελλοντική αύξηση των αξιών δεν θα χαθούν για την Ελλάδα και τους Έλληνες. Αντίθετα θα επανεπενδυθούν στην ελληνική οικονομία.

4. Ελληνικές θέσεις εργασίας

Η τέταρτη ανησυχία, ιδιαίτερα για τους εργαζόμενους και τα στελέχη, είναι ότι ο μέλλων ξένος ιδιοκτήτης της εταιρείας μπορεί να θελήσει να μειώσει αρκετές θέσεις εργασίας, καθώς θα έχει άλλους υπαλλήλους για να παίξουν ειδικούς ρόλους αφού αποκτήσει την εταιρεία. Αν η εταιρεία αποκτηθεί από τους πολίτες αυτός ο κίνδυνος δεν θα υπάρχει.

Άλλα πλεονεκτήματα του προγράμματός μας

1. Η αντιμετώπιση του προγράμματός μας από την τοπική κοινωνία

Η ιδέα της απόκτησης της ΕΥΑΘ Α.Ε. από τους πολίτες έχει μεγάλη απήχηση στη συντριπτική πλειοψηφία τους, αλλά και στους θεσμούς της περιοχής ασχέτως πολιτικο-ιδεολογικής τοποθέτησης. Είναι χαρακτηριστικό ότι :

τα δημοτικά συμβούλια όλων ανεξαιρέτως των δήμων που υδροδοτούνται από την ΕΥΑΘ Α.Ε. έχουν πάρει ομόφωνες  αποφάσεις κατά της ιδιωτικοποίησης της ΕΥΑΘ Α.Ε., την πώλησή της σε πολυεθνικούς ομίλους και ξένους επενδυτές.

Με πρωτοβουλία του Σωματείου των εργαζομένων της ΕΥΑΘ Α.Ε. συγκροτήθηκε Συντονιστική Επιτροπή φορέων και πολιτών της Θεσσαλονίκης, που αντιτίθενται στην ιδιωτικοποίηση της ΕΥΑΘ Α.Ε., με συμμετοχή πλήθους φορέων αυτοδιοίκησης, εργαζομένων, κινήσεων πολιτών κλπ.

Η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας, που έχει έδρα τη Θεσσαλονίκη, σε ειδική συνεδρίαση όπου συζητήθηκε η πρότασή μας, έχει πάρει ομόφωνη απόφαση να διεκδικήσει την ΕΥΑΘ Α.Ε. από το Ελληνικό Δημόσιο και αν αυτό δεν επιτευχθεί, να συνεργαστεί με την Κίνηση 136 (την “'Ένωση Πολιτών για το Νερό”) στην διεκδίκηση της ΕΥΑΘ Α.Ε. από τους πολίτες, με την υποστήριξη και συμμετοχή των Δήμων του Νομού Θεσσαλονίκης.

2. Η εργασιακή διάσταση του προγράμματός μας

Όταν οι εργαζόμενοι έχουν μερίδια της Εταιρείας, αυτή έχει όφελος από πιό έξυπνη εργασία, μεγαλύτερη παραγωγικότητα και μια αυξημένη αίσθηση του κοινού σκοπού. Επίσης τα συμφέροντα των εργαζομένων και των κατόχων της εταιρείας γίνονται πολύ πιο συμβατά. Τα Καταστατικά των πρωτοβάθμιων συνεταιρισμών καθώς κατι της Ένωσης προβλέπουν ότι ένα μέλος των Δοικητικών και Εποπτικών Συμβουλίων, προβλέπουν την συμμετοχή και ενός εκπροσώπου των εργαζομένων σ΄ αυτά.

3. Η πολιτική διάσταση του προγράμματός μας

Το 2010, τα Ηνωμένα Έθνη δηλώνουν ότι η πρόσβαση σε καθαρό νερό και υγιεινή είναι ανθρώπινο δικαίωμα. Μια δεκαετία πριν, είχε εκδοθεί η Ευρωπαϊκή Οδηγία – Πλαίσιο περί Υδάτων, η οποία μεταξύ άλλων: α) καθορίζει ότι το νερό δεν είναι εμπορικό προϊόν όπως οποιοδήποτε άλλο, αλλά θα πρέπει να θεωρείται κληρονομιά, β) προτρέπει τις χώρες να παρέχουν υπηρεσίες ύδατος σε λογική τιμή γι’ αυτούς που το χρειάζονται, γ) ενθαρρύνει όλους τους πολίτες να συμμετέχουν στην προστασία και τη διαχείριση των υδάτων. Το 2003, η Ελλάδα εναρμονίζει το εθνικό δίκαιο με τις διατάξεις αυτής της Οδηγίας. Επίσης, με αφορμή το 6ο Παγκόσμιο Φόρουμ Νερού 2012, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δηλώνει ότι το νερό είναι κοινός πόρος της ανθρωπότητας και η πρόσβαση στο πόσιμο νερό είναι θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα.

Εδώ και 20 χρόνια, οι υποστηρικτές της ιδιωτικοποίησης των υπηρεσιών παροχής νερού, μέσω της πώλησής του σε πολυεθνικούς ομίλους και ξένους επενδυτές, αντιμετωπίζοντας το νερό ως εμπόρευμα, υποσχέθηκαν παγκόσμια αυξημένες επενδύσεις και μεγάλη αποτελεσματικότητα στη διαχείριση του νερού.

Ποια ήταν τα αποτελέσματα της ιδιωτικοποίησης; Από μια έρευνα για την ιδιωτικοποίηση στις ΗΠΑ, κατά την οποία εξετάσθηκαν τα 10 μεγαλύτερα συστήματα ύδρευσης στις ΗΠΑ, προέκυψε ότι έπειτα από 20 χρόνια ιδιωτικοποίησης, οι τιμές αυξήθηκαν 3 φορές πάνω από τον πληθωρισμό και οι λογαριασμοί νερού των νοικοκυριών κατά μέσο όρο τριπλασιάσθηκαν στα πρώτα 10 χρόνια. Παρόμοια, μια έρευνα της ίδιας της Παγκόσμιας Τράπεζας κατέληξε ότι παγκόσμια οι ιδιωτικοποιήσεις απέτυχαν να μειώσουν τα τιμολόγια νερού και να αυξήσουν τις επενδύσεις σε υποδομές νερού. Στα ίδια αποτελέσματα κατέληξε και σχετική έρευνα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Παντού, όπου υπήρξε ιδιωτικοποίηση, αυτή συνοδεύθηκε από υποβάθμιση της ποιότητας του νερού, αύξηση της απώλειας νερού, υποβάθμιση των υποδομών και αύξηση των τιμών.

Αντίθετα, το μοντέλο της διαχείρισης της ύδρευσης και αποχέτευσης από τους ίδιους τους πολίτες καταναλωτές που αυτή εξυπηρετεί, το οποίο προτείνουμε με την παρούσα εκδήλωση ενδιαφέροντος και στηρίζεται στη συνεργασία μεταξύ της τοπικής αυτοδιοίκησης, συνεταιρισμών μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα όλων των πολιτών, καθώς και θεσμικών εκπροσωπήσεων της τοπικής κοινωνίας, δίνει έμφαση στη συμμετοχή και άμεση εμπλοκή των πολιτών και στοχεύει στην ενδυνάμωση των υπηρεσιών ύδρευσης-αποχέτευσης.

4. Η οικονομική διάσταση του προγράμματός μας

Οι άμεσες και βραχυπρόθεσμες θετικές επιπτώσεις του προγράμματός μας αφορούν :

Λόγω της οικονομικής κρίσης, της χρονικής πίεσης και του ύψους του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων, η προσέγγιση της “μεγαλύτερης διασποράς των μερίδων” σε όλους τους πολίτες της Θεσσαλονίκης και όχι μόνο, διευρύνει την διαθεσιμότητα κεφαλαίων πέρα από τα όρια των παραδοσιακών αγορών χρήματος.

Οι συνολικές δαπάνες λειτουργίας του συστήματος παροχής υπηρεσιών ύδρευσης-αποχέτευσης δε θα αυξηθούν εξαιτίας της αύξησης του κόστους χρηματοδότησης που συνεπάγεται η “Συναλλαγή”, καθώς επίσης και λόγω της αναγκαίας πρόβλεψης  της απόδοσης του επενδυτικού κεφαλαίου που θα καταβάλλει ο παραχωρησιούχος.

Δε θα υπάρξει μείωση των εσόδων του Ελληνικού δημοσίου λόγω μείωσης των αποδιδόμενων από την ΕΥΑΘ Α.Ε. φόρων, λόγω υψηλών αποσβέσεων και κόστους χρηματοδότησης. Η διαδικασία αποκρατικοποίησης της ΕΥΑΘ Α.Ε. δεν θα έχει ως επίπτωση, και μάλιστα άμεσα, μια σημαντική αύξηση των τιμολογίων του νερού σε βάρος των καταναλωτών, η οποία θα επιβληθεί από τους πιθανούς νέους ιδιοκτήτες της ΕΥΑΘ Α.Ε. πολυεθνικούς ομίλους και ξένους επενδυτές, σε μια περίοδο δραματικής μείωσης των εισοδημάτων των πολιτών.

5.Συνεταιρισμοί νερού: Με επιτυχία, όπως σε όλο τον κόσμο

Η συνεταιριστική διαχείριση της ύδρευσης-αποχέτευσης δεν είναι ένα μεμονωμένο τοπικό φαινόμενο αλλά απαντάται σε χώρες με διάφορες κλιματολογικές,    οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες.

Ενδεικτικά παραδείγματα τέτοιων συνεταιρισμών διαχείρισης της ύδρευσης-αποχέτευσης υπάρχουν στην Φιλανδία, Δανία, Ιταλία, ΗΠΑ, Καναδά, Αργεντινή, Χιλή, Κολομβία, Βολιβία, Φιλιππίνες κλπ.

Οι μακροπρόθεσμες θετικές επιπτώσεις του προγράμματός μας

Σήμερα πολλοί Έλληνες νοιώθουν ότι δεν έχουν κανένα λόγο σε μια έξωθεν επιβαλλόμενη διαχείριση της οικονομίας, της περιουσίας και των κοινών αγαθών της χώρας τους. Το πρόγραμμά μας απαντάει θετικά στις ανησυχίες τους. Στην ουσία αποτελεί μια θετική πρόταση που αξιοποιεί μια δοκιμασμένη στο χρόνο μέθοδο αποκρατικοποίησης, η οποία προωθεί την οικονομική βελτίωση όλων των Ελλήνων, μέσω της συλλογικής δράσης των πολιτών ως εργαζομένων, καταναλωτών και θεσμικών δρώντων της τοπικής οικονομίας και κοινωνίας.

Η κρατική ιδιοκτησία της ΕΥΑΘ Α.Ε. δεν έπαψε να λειτουργεί με τρόπο που παράγει υψηλά κέρδη σε βάρος των καταναλωτών-πελατών της, λόγω αυξημένων τιμολογίων. Η κατοχή της ΕΥΑΘ Α.Ε. από τους ίδιους τους καταναλωτές της μέσω συνεταιρισμών μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, μακροπρόθεσμα θα μειώσει τη δαπάνη παροχής υπηρεσιών ύδρευσης-αποχέτευσης, με θετική επίπτωση τόσο στους καταναλωτές όσο και στον πληθωρισμό.

Σημείο 4 :

Συγκριτική πολυκριτηριακή αξιολόγηση μεταξύ της ιδιωτικής και της διαχείρισης του συστήματος ύδρευσης-αποχέτευσης της ΕΥΑΘ από τους ίδιους τους πολίτες – καταναλωτές του.

Με βάση την εκτεθείσα παραπάνω παγκόσμια εμπειρία εφαρμογής των δύο μοντέλων ιδιωτικής και διαχείρισης των συστημάτων ύδρευσης-αποχέτευσης από συνεταιρισμούς των πολιτών-καταναλωτών μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, καθώς και τα συμπεράσματα των προαναφερόμενων διεθνών επιστημονικών ερευνών, προκύπτει η παρακάτω συγκριτική πολυκριτηριακή αξιολόγηση μεταξύ των δύο μοντέλων.

α/α	Κριτήριο	Ιδιωτική διαχείριση της ΕΥΑΘ	Διαχείριση της ΕΥΑΘ από τους πολίτες-καταναλωτές της– Η πρότασή μας
	Αναμενόμενη αύξηση τιμολογίων	ΝΑΙ (-)	ΟΧΙ (+)
	Αναμενόμενη αύξηση απωλειών νερού	ΝΑΙ (-)	ΟΧΙ (+)
	Αναμενόμενη βελτίωση ποιότητας νερού	ΟΧΙ (-)	ΝΑΙ (+)
	Αναμενόμενη υποβάθμιση υποδομών ύδρευσης-αποχέτευσης	ΝΑΙ (-)	ΟΧΙ (+)
	Διευκόλυνση παροχής νερού σε χαμηλού εισοδήματος νοικοκυριά	ΟΧΙ (-)	ΝΑΙ (+)
	Αύξηση επενδύσεων σε υποδομές	ΟΧΙ (-)	ΝΑΙ (+)
	Αύξηση κόστους για το δημόσιο και την αυτοδιοίκηση	ΝΑΙ (-)	ΟΧΙ (+)
	Διανομή των πλεονασμάτων ως κέρδη στους συμμετέχοντες φορείς	ΝΑΙ (-)	ΟΧΙ (+)
	Διανομή των πλεονασμάτων για επανεπενδύσεις στα συστήματα ύδρευσης-αποχέτευσης	ΟΧΙ (-)	ΝΑΙ (+)
	Μείωση κόστους υπηρεσιών	ΟΧΙ (-)	ΝΑΙ (+)
	Χρηματοδότηση μεταφοράς τεχνογνωσίας και νέων τεχνολογιών	ΟΧΙ (-)	ΝΑΙ (+)
	Εκπαίδευση και ανάπτυξη ανθρώπινων πόρων	ΟΧΙ (-)	ΝΑΙ (+)
	Τεχνική υποστήριξη σε μεγάλο εύρος θεμάτων	ΟΧΙ (-)	ΝΑΙ (+)
	Βελτίωση αποτελεσματικότητας και οικοδόμηση θεσμικής αποτελεσματικότητας	ΟΧΙ (-)	ΝΑΙ (+)
	Προώθηση της συμμετοχής των πολιτών	ΟΧΙ (-)	ΝΑΙ (+)
	ΣΥΝΟΛΟ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ 15 (-) 15 (+)