Νέα Υπουργική Απόφαση, με την οποία αναπροσαρμόζονται τα
τέλη δημοσίευσης και αλλάζει ο τρόπος υπολογισμού τους, επεξεργάστηκαν το
Τ.Α.Π.Α. και οι αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΠΟΤ, κατόπιν οδηγίας του Υπουργού
Πολιτισμού και Τουρισμού, Παύλου Γερουλάνου (η σχετική απόφαση δημοσιεύτηκε στο
ΦΕΚ 3046 Β/30.12.2011).
Τα τελευταία χρόνια,
οι Έλληνες εκδότες αδυνατούσαν να
προβούν στην έκδοση βιβλίων, λευκωμάτων και άλλων εντύπων αρχαιολογικού
ενδιαφέροντος, λόγω των ιδιαίτερα υψηλών τελών τα οποία θεσπίζονταν με τη
σχετική Υπουργική Απόφαση του 2005.
Η κατάσταση αυτή είχε
ως αποτέλεσμα: πρώτον, οι ελληνικές εκδοτικές επιχειρήσεις να στερούνται
σημαντικά έσοδα, δεύτερον, τα πωλητήρια των Μουσείων και των Αρχαιολογικών
Χώρων της χώρας να παραμένουν άδεια από ελληνικές εκδόσεις εκθέτοντας τη χώρα
στους επισκέπτες της και τρίτον, να αποστερείται το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων
και Απαλλοτριώσεων από πολύτιμους πόρους.
Mε τις ρυθμίσεις της νέας ΥΑ αφενός μεν ικανοποιείται ένα
εύλογο και πάγιο αίτημα του ελληνικού εκδοτικού κόσμου, αφετέρου δε υπηρετείται
η ανάγκη να μην αποστερείται η τεράστια πολιτιστική κληρονομιά της χώρας από
ένα μέσο (διεθνούς) προβολής της.
Τονίζεται πως, σε ό,τι αφορά τα ζητήματα αναφορικά με την
απαιτούμενη άδεια, παραμένουν σε ισχύ οι σχετικές διατάξεις της ΥΑ του 2005.
Συνεπώς, δεν αλλάζει ούτε το καθεστώς ούτε η ακολουθούμενη πολιτική στο ζήτημα
της φωτογράφησης και κινηματογράφησης μνημείων και αρχαιολογικών χώρων και
χρήσης/εμπορικής εκμετάλλευσης του εν λόγω υλικού.
Εντός του προσεχούς
χρονικού διαστήματος θα εκδοθεί νέα ΥΑ,
ώστε να απλοποιηθεί η σχετική διαδικασία
και να γίνει πιο φιλική στον πολίτη.
Ενδεικτικά, αναφέρεται ότι:
1. Το τέλος χρήσης απεικονίσεων σε έντυπες εκδόσεις
μειώνεται καταρχήν σχεδόν στο μισό, ενώ προβλέπεται η δυνατότητα περαιτέρω
μείωσης σε περίπτωση χρήσης μεγάλου αριθμού απεικονίσεων. Έτσι, λ.χ. για χρήση
100 φωτογραφιών ενός ευρέως γνωστού μνημείου ή αρχαιολογικού χώρου σε βιβλίο
ιστορικού-αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, το τέλος με βάση την παλιά ΥΑ ανερχόταν
στα 10.000 ευρώ (100 φωτογραφίες επί 100 ευρώ). Με βάση τη νέα ΥΑ, θα ανέρχεται
στα 3.780 ευρώ (60 ευρώ για τις πρώτες 10 φωτογραφίες, 42 ευρώ -μείωση κατά
30%- για τις επόμενες 40, 30 ευρώ -μείωση κατά 50%- για τις υπόλοιπες 50).
2. Τα τέλη καλύπτουν απεριόριστο αριθμό αντιτύπων και
ανατυπώσεων σε μία γλώσσα. Για κάθε επιπλέον γλώσσα καταβάλλεται τέλος το οποίο
ανέρχεται μόνο στο 25% των τελών που ισχύουν για την πρώτη γλώσσα έκδοσης.
Διαμορφώνεται έτσι ένα ιδιαίτερα προνομιακό καθεστώς για τις ξενόγλωσσες
εκδόσεις, στο πλαίσιο της πολιτικής ενίσχυσης της εξωστρέφειας του ελληνικού
βιβλίου που ακολουθεί το ΥΠΠΟΤ.
3. Για πρώτη φορά ρυθμίζεται το ζήτημα της χρήσης
απεικονίσεων ή οπτικοακουστικών έργων σε ψηφιακές εφαρμογές ηλεκτρονικών
ξεναγών (άρ.7)
4. Η χρήση απεικονίσεων στο Διαδίκτυο γίνεται ατελώς όταν
δεν επιδιώκεται με αυτήν οικονομικός-εμπορικός σκοπός (άρ.5)
5. Για τη χρήση αρχαίων θεάτρων και άλλων χώρων για
καλλιτεχνικές εκδηλώσεις προβλέπεται η καταβολή τέλους ίσου με το 10% επί των
εσόδων από την καλλιτεχνική εκδήλωση (άρ.8)
6. Έχουν διευρυνθεί οι περιπτώσεις χρήσεων απεικονίσεων και
οπτικοακουστικών έργων που απαλλάσσονται από την καταβολή των τελών.
7. Προβλέπεται η δυνατότητα καταβολής μειωμένων κατά 50%
τελών για χρήσεις που έχουν γίνει στο παρελθόν.
Παράλληλα, αναπροσαρμόζονται σε ρεαλιστικά επίπεδα και τα τέλη φωτογράφησης και κινηματογράφησης
και για πρώτη φορά καθιερώνεται τέλος χρήσης οπτικοακουστικών έργων, του οποίου
το ύψος προσδιορίζεται ανάλογα με τη διάρκεια απεικόνισης των αρχαιολογικών
χώρων ή μνημείων και το συνολικό κόστος παραγωγής (άρ. 6 της απόφασης).
