02 Sep 2013 09:56 am | admin
Οταν μια 3η του Σεπτέμβρη, μια σχετικά ολιγομελής διαδήλωση επαγγελματιών φοιτητών και στρατιωτικών ανέβηκε στα ανάκτορα (το σημερινό κτίριο της Βουλής) και διεκδίκησε Σύνταγμα η απάντηση του ελέω Θεού μονάρχη Οθωνα ήταν ανέλπιστα θετική.
Ο Οθωνας δεν σκόπευε να τηρήσει τις δεσμεύσεις που είχε αναλάβει, όπως αποδείχτηκε στα χρόνια που ακολούθησαν ως την έξωσή του. Η ιδέα μιας περιορισμένης, δηλαδή συνταγματικής, μοναρχίας ήταν ξένη προς τον τρόπο του σκέπτεσθαι που επικρατούσε στις βασιλικές αυλές της Κεντρικής Ευρώπης, εκείνη την εποχή. Η διεκδίκηση της λαϊκής κυριαρχίας θα συνεχιζόταν και θα διευρυνόταν μέχρι να πάρει μορφή, με άλλη όμως δυναστεία, το πολίτευμα της Βασιλευόμενης Δημοκρατίας.
Συμβολικά βέβαια, η 3η του Σεπτέμβρη 1843 διατήρησε μια έντονη σημασία. Η αναφορά σε αυτήν κατά τη διάρκεια όλων των πολιτειακών περιπετειών που ακολούθησαν ήταν συχνή. Οταν ο Ανδρέας Παπανδρέου και οι άμεσοι συνεργάτες του αποφάσισαν τη δημιουργία ενός αυτοτελούς πολιτικού φορέα της κεντροαριστεράς ήταν φυσικό να επιλέξουν αυτή την ημερομηνία για να δημοσιεύσουν τη Διακήρυξη που στα χρόνια που ακολούθησαν όλο και περισσότεροι εμνημόνευαν ενώ όλο και λιγότεροι είχαν διαβάσει.
Είχε περάσει ένας και μισός μήνας περίπου από την ανατροπή της δικτατορίας. Ακόμα και το υπό απαγόρευση ΚΚΕ είχε αναπτύξει δραστηριότητα σε όλη τη χώρα και πραγματοποιούσε αξιοσημείωτες εκδηλώσεις. Τα εκλογικά δεδομένα είχαν λίγο – πολύ προσδιοριστεί. Οι νοικοκυραίοι που αποτελούσαν και αποτελούν, πιστεύω, την πλειοψηφία του εκλογικού σώματος είχαν εκφραστεί με την ιστορική ρήση του Μίκη Θεοδωράκη «Ο Καραμανλής ή τα τανκς». Στον χώρο της κομμουνιστικής προέλευσης αριστεράς, το ΚΚΕ είχε κατακτήσει την πρωτοκαθεδρία και επιβάλει τον νόμο του σε μια «Ενωμένη Αριστερά» που ήταν προφανές ότι σε ελάχιστο χρονικό διάστημα μετά τις εκλογές θα διαλύετο εις τα εξ ων συνετέθη.
Στον Ανδρέα είχε προταθεί από τον ρεαλιστή Γεώργιο Μαύρο η ηγεσία της Ενωσης Κέντρου. Ο ρεαλιστής και μετριοπαθής καστελλορίζιος πολιτικός αναγνώριζε την ιδιοκτησία της οικογενείας στο οικογενειακό τρόπον τινά μαγαζί.
Αν ο Ανδρέας Παπανδρέου δεχόταν την πρόταση, εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες που είχαν εμπεδώσει στα χρόνια της δικτατορίας την πεποίθηση ότι Δημοκρατία χωρίς διεκδίκηση της εθνικής ανεξαρτησίας και χωρίς πρόγραμμα κοινωνικών μεταρρυθμίσεων δεν ήταν δυνατόν να υπάρξει θα έμεναν άστεγοι και η Ελλάδα θα παρέμενε η μόνη χώρα της Ευρώπης χωρίς σοσιαλδημοκρατικό χώρο.
Η Διακήρυξη της 3ης του Σεπτέμβρη ικανοποιούσε αιτήματα που δεν είχαν ακόμα με σαφήνεια εκφραστεί.
Προσπαθούσε πάνω στην πείρα των αντιδικτατορικών αγώνων να οικοδομήσει μια προοπτική για το αύριο. Ηταν για εκείνη την εποχή και για αυτές τις συνθήκες οραματικό κείμενο.
Πολλοί χαρακτήρισαν τότε τον Ανδρέα Παπανδρέου «τυχοδιώκτη». Τότε, πολύ πριν κυβερνήσει, τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης και οι «αρμόδιες» υπηρεσίες τον κατέγραψαν ως «maverick», δηλαδή ως απρόβλεπτο. Ηταν αδιανόητο να υπάρχει ένας τέτοιος ηγέτης για όλους αυτούς που είχαν μάθει να συναλλάσσονται με μια υπόδουλη Ελλάδα ή με μια Ελλάδα που η πολιτική της ηγεσία είχε εκ των προτέρων προσδιορίσει στον εαυτό της όρια και σε ό,τι αφορά την κοινωνική πολιτική και σε ό,τι αφορά τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις, αλλά κυρίως σε ό,τι αφορούσε τις διεθνείς πρωτοβουλίες και αναζητήσεις συμμαχιών. Η κακόβουλη ερμηνεία της καθυστέρησης της δημοσίευσης της
Διακήρυξης ήταν ότι όσοι συσπειρώθηκαν γύρω από τον Ανδρέα Παπανδρέου δυσκολεύονταν να συμφωνήσουν. Μια άλλη εκδοχή, ακόμα πιο άθλια, εξηγούσε ότι ο Παπανδρέου περίμενε πρώτα να ξεκαθαρίσει ο Καραμανλής τα χουντικά κατάλοιπα για να αναλάβει δράση στο προσκήνιο.
Πίστευα και πιστεύω ακράδαντα ότι ο μεγαλοφυής αυτός πολιτικός επερίμενε τον απαραίτητο χρόνο που θα επέτρεπε να εμφανιστούν τα πρώτα σημεία κόπωσης από την εμφάνιση στον χώρο του κέντρου του παλαιού σχήματος με τα παλαιά πρόσωπα και τις ίδιες ξεπερασμένες ρητορικού χαρακτήρα διακηρύξεις. Ταυτόχρονα περίμενε όσο χρειαζόταν για να κατασταλάξει η πικρία και η απογοήτευση μερικών εκατοντάδων στελεχών αλλά και χιλιάδων πολιτών σε όλη τη χώρα που διαπίστωναν ότι η ανανεωτική τάση στον χώρο της κομμουνιστικής προέλευσης αριστεράς δεν είχε τη δύναμη να απαλλαγεί από τις συναισθηματικές δεσμεύσεις του παρελθόντος και να πει το μεγάλο όχι στους οπαδούς του υπαρκτού σοσιαλισμού και στους κομματικούς γραφειοκράτες.
Οι μεγαλοφυείς αναδεικνύονται όταν ξεφεύγουν από τις ψηφοθηρικές σκοπιμότητες, αδιαφορούν για τις δημοσκοπήσεις και μπορούν να αναγνωρίσουν στα όρια μιας ερημικής και επίπονης διαδρομής την ανατολή του οράματος. Το όραμα του 1974 μερικοί το γιορτάζουμε κρυφά, βαθιά μέσα στην ψυχή μας. Αλλοι το καπηλεύονται. Ο λαός, πιστεύω, έχει αναγνωρίσει και τη μια και την άλλη συμπεριφορά. Περιμένει το διαφορετικό και ως τότε, όπως το 1975, αποφεύγει όπως-όπως το χειρότερο.
Πηγή: ΤΟΒΗΜΑ
Share/Bookmark
29 Aug 2013 08:53 pm | admin
Οι ιδεολογίες της συντήρησης ή της μεταρρύθμισης στηρίζονται στην εμπεδωμένη αντίληψη ότι τα πράγματα, ως έχουν, βαίνουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, έστω και αν παρουσιάζουν επί μέρους ελλείψεις, βραδυπορίες και αδυναμίες προσαρμογής σε νέες πραγματικότητες.
Αντίθετα, οι ανατρεπτικές ιδεολογίες της «ρήξης» και της «αλλαγής» ξεκινούν από τη διαπίστωση ότι η σύγχρονη κοινωνία δεν είναι παραδεκτή και επομένως επιβάλλονται αγώνες και πρωτοβουλίες για να δημιουργηθεί μια νέα πραγματικότητα. Ακριβώς όμως επειδή η πραγματικότητα αυτή δεν υπάρχει στον συγκεκριμένο γεωγραφικό χώρο και ιστορικό χρόνο, είναι αναγκαία η αναφορά ή σε κάποιο πρότυπο που εφαρμόστηκε αλλού ή / και άλλοτε ή σε κάποιο όραμα.
Στη σημερινή Ελλάδα όσοι ενστερνίζονται τις ιδεολογίες της συντήρησης ή της μεταρρύθμισης, δηλαδή της Δεξιάς και της Κεντροδεξιάς, δεν έχουν ανάγκη προτύπου ή οράματος. Τους ανήκει η παγκοσμιοποιημένη σύγχρονη ανθρωπότητα και με τους συμμάχους που εύκολα μπορούν να βρουν είναι δυνατό να επιδιώξουν την υλοποίηση προγραμμάτων για την αντιμετώπιση των επί μέρους κακώς κειμένων.
Αντίθετα, ο χώρος της Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς αντιμετωπίζει μια φοβερή δοκιμασία. Το πρότυπο του υπαρκτού σοσιαλισμού συνετρίβη τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ’90. Εκατομμύρια κοινωνικά στελέχη με αγνά ιδανικά, αγωνιστική διάθεση, ικανότητες και γνώσεις σπρώχτηκαν από αυτή την κατάρρευση στην απογοήτευση, την περιθωριοποίηση, μερικές φορές στην αυτοκτονία. Η άγρια χαρά των αντιπάλων και οι κλαυθμυρισμοί όσων δεν είχαν την πνευματική γενναιότητα και ευαισθησία για να αντιμετωπίσουν κατά πρόσωπο αυτή την καταστροφή δεν επέτρεψαν μέχρι σήμερα να μετρήσουμε τις πραγματικές διαστάσεις αυτής «της Μπιάφρας του πνεύματος», αυτού του κολοσσιαίου ιστορικού πισωγυρίσματος. Εν πάση περιπτώσει, ό,τι και να λένε οι μετανιωμένες ή οι αμετανόητες μειοψηφίες, η συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων της Γης έχει αποδεχθεί ότι ο υπαρκτός σοσιαλισμός ήταν ένα από τα πιο φρικτά καθεστώτα εκμετάλλευσης και τυραννίας που δημιούργησε ο άνθρωπος πάνω στη Γη.
Οι μεγαλοφυείς αναλύσεις των μάγων της διαλεκτικής στη Δυτική Ευρώπη του 19ου αιώνα λειτούργησαν ως ιδεολογικός μανδύας του πιο συμπαγούς ολοκληρωτικού συστήματος που είχε ποτέ εφευρεθεί. Οι προσωπικές ελευθερίες και τα ατομικά δικαιώματα καταπατήθηκαν, δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι ταλαιπωρήθηκαν, βασανίστηκαν, πέθαναν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης ή οδηγήθηκαν στα εκτελεστικά αποσπάσματα. Η οικονομική καθυστέρηση και ο παραγωγικός παραλογισμός οδήγησαν στον θάνατο από την πείνα πολλών ακόμα εκατομμυρίων.
Πρωτοφανείς καταστροφές του φυσικού περιβάλλοντος σημειώθηκαν παντού όπου οι κτηνώδεις γραφειοκράτες του συστήματος επεδίωκαν αδίστακτα τους εξωφρενικούς και εξωπραγματικούς στόχους της παραγωγικής τους παράνοιας. Ούτε καν συνθήκες ελεύθερα αποδεκτής θρησκευτικής ανοχής και εθνικής συνύπαρξης δεν κατάφεραν να δημιουργήσουν οι σοβιετικοί γραφειοκράτες. Μόνο οι ιεχωβάδες παλαιοκομμουνιστές και νεοκομμουνιστές της παράδοξης αυτής χώρας στην οποία έχουμε το προνόμιο να ζούμε εκθειάζουν και δικαιολογούν ακόμη το φρικτό αυτό παρελθόν.
Μένει λοιπόν το όραμα, που δεν έχει ανάγκη την απολογητική προσέγγιση κάποιου υπαρκτού παρελθόντος. Εξ ορισμού ανήκει αποκλειστικά στο μέλλον και διαπιστώνεται μόνο στη γραπτή ή προφορική περιγραφή των στόχων του συγκεκριμένου χώρου ή της δεδομένης ηγεσίας.
Το πρόβλημα με το όραμα είναι η καθιερωμένη επανάληψη της εναρκτήριας προαναγγελτικής διαδικασίας. Κάποιος ή κάποιοι αρχίζουν να ανακοινώνουν σε όλους τους τόνους ότι χρειάζεται μια «άλλη πολιτική», ότι «πρέπει να διδαχτούμε από το παρελθόν», ότι «είμαστε ισχυρότεροι και σοφότεροι» και στο τέλος, χωρίς περίσκεψη καμία, ότι όλες αυτές οι γενικόλογες και αφηρημένες κοινοτοπίες αποτελούν όραμα.
Το πράγμα δυσκολεύει όταν την προσβολή αυτή κατά της κοινής νοημοσύνης και της πνευματικής και πολιτικής ωριμότητας του πολίτη την αποπειρώνται άνθρωποι που φέρουν βαρύτατη ευθύνη για το παρελθόν της παράταξης και της χώρας και που ποτέ δεν βρήκαν την ελάχιστη γενναιότητα που είναι απαραίτητη για να ασκήσουν μια αξιόπιστη αυτοκριτική και κατά συνέπεια να θέσουν τον εαυτό τους εκτός πολιτικής ζωής.
Οπως οι τσαρλατάνοι δίνουν τα χέρια, σαλτάρουν στην εξέδρα και από κοινού φωνάζουν: «Εμπιστευθείτε μας. Ολα θα είναι διαφορετικά. Αντιπροσωπεύουμε το όραμά σας».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου